De vier dimensies van teamontwikkeling.
Er is veel geschreven over teams en wat er nodig is om deze goed te laten functioneren. Ik werk graag met de vier dimensies van teamontwikkeling. De vier dimensies zijn bestaansrecht, inrichting, dynamiek en omgeving, hieronder werk ik ze nader uit. Werken met vier dimensies houdt het overzichtelijk en tegelijkertijd omvatten ze alles waar je als team met te maken hebt. Goed draaiende teams hebben de vier dimensies goed op orde. Maar ook goed draaiende teams zullen op gezette tijden aan de slag moeten met één of meerdere dimensies. In Tools for Teams van Jaco van der Schoor en Thijs Rijnbergen kun je hier meer over lezen. De vier dimensies zijn:
- Bestaansrecht. Waarom zijn we een team, wat is ons doel, waarom zijn we op aarde? Als het bestaansrecht niet duidelijk is (wat betekent dit, wat doen we dan wel en wat doen we dan niet?), ontstaat er ruis, wordt het werk onduidelijk (en vaak teveel) en ontstaat er gedoe;
- Inrichting: Hoe zijn we georganiseerd, wie doet wat en is waar verantwoordelijk voor, wie heeft welke talenten? Hoe maken we afspraken? Hoe vergaderen we, wat bespreken we waar op welke manier en hoe draagt dat bij aan ons doel? Hoe worden besluiten genomen? Als de inrichting niet op orde is, werken mensen langs elkaar, doet men het werk van een ander, of blijft er werk liggen, ontstaat er irritatie, worden afspraken niet nagekomen, leiden bijeenkomsten tot energieverlies en ontstaat er onduidelijkheid. Olifantenpaadjes worden zichtbaar: buiten de geplande bijeenkomsten dingen gedaan krijgen. Voor een goede inrichting is een juiste invulling van het bestaansrecht essentieel.
- Dynamiek. Hoe gaan we met elkaar om in dit team? Een goede dynamiek is er wanneer goede gesprekken gevoerd worden, met het oog op samen er goed uitkomen en leren van elkaar. Feedback is een gewoonte, praten met in plaats van over is de basishouding. Er is Love in de groep: met heeft oog voor elkaar, maar er is ook Power in de groep, men spreekt aan en spreekt af. Meestal komt de dynamiek negatief in beeld als op één van de andere gebieden het niet goed gaat. Er ontstaan irritaties en door de onduidelijkheid gaan die een eigen leven leiden. Subgroepjes, roddel, vergaderingen buiten de vergadering om, mopperen/klagen, zondebokken en jij-bakken. Om op de andere dimensies goed te kunnen werken, is een goede dynamiek van belang.
- Omgeving. Op ieder team heeft de omgeving impact. Je klanten, de buren, het bestuur, de gemeente, hebben allemaal invloed op het team. Er wordt iets verwacht. Soms is de druk van de omgeving erg groot, neem bijvoorbeeld iets als Corona. De omgeving heeft op dat moment de regie. Dit kan leiden tot wijzigingen op de andere gebieden, of tot een soort stresstest (hoe goed zijn onze afspraken). Hoe groter de druk van de omgeving, hoe meer druk er op een team komt te staan. Welke partijen hebben invloed, hoe groot is die, negatief of positief? Welke invloed van welke partij mag groter, welke mag kleiner? Hoe beter een team verbonden is met de omgeving, hoe eerder zij ontwikkelingen zien aankomen en kunnen anticiperen.
Als het niet lekker draait in het team (dynamiek is niet helpend aan een goed resultaat of prettige sfeer) is de oorzaak vaak naar één of de andere dimensies te herleiden.
Weten hoe het bij jouw team zit? Ik kan je helpen daar achter te komen.
